Pracuje bez przerwy, pompuje krew i napędza cały organizm – serce to jeden z najważniejszych organów w naszym ciele. Warto o nie zadbać, zwłaszcza w przypadający dziś (29 września) Światowy Dzień Serca.

Choroby serca – skąd się biorą?

Choroby układu krążenia rzadko pojawiają się z dnia na dzień. Najczęściej są one efektem wieloletnich, nieprawidłowych nawyków. Siedzący tryb życia, brak ruchu, niewłaściwa dieta, używki – alkohol, nikotyna, dopalacze czy stres to główne czynniki prowadzące do nadciśnienia, podwyższonego cholesterolu, a w konsekwencji do zawału czy udaru – wskazuje dr Mikołaj Cywoniuk, specjalista od chorób wewnętrznych oraz medycyny sportowej.

„Siedzący tryb życia to jest totalny czynnik ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. To doprowadza do wzrostu cholesterolu, glikemii, nadciśnienia tętniczego oraz otyłości. Odżywiamy się również w sposób nieprawidłowy. Wychodzimy ze sklepu z potężną ilością kolorowych napojów – przesyconych cukrami i toksycznymi związkami. Do tego dochodzą używki i sięganie po niezdrowe jedzenie. Rola stresu w ryzyku zdarzeń sercowo-naczyniowych jest również bardzo, bardzo duża. Lęk, stres niekorzystnie wpływa na nasz organizm, na serce i na układ nerwowy.”

Co istotne, błędy żywieniowe i brak ruchu mogą zacząć się już we wczesnym dzieciństwie, a ich konsekwencje dają o sobie znać w dorosłym życiu.

Niepokojące statystyki

Sytuacja w Polsce w zakresie chorób układu krążenia od lat pozostaje poważna. Choć mogłoby się wydawać, że rozwinięta medycyna rozwiąże ten problem, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Statystyki dotyczące chorób sercowo-naczyniowych nie napawają optymizmem:

• ok. 11 milionów Polek i Polaków zmaga się z nadciśnieniem tętniczym,
• ok. 3,5 mln osób choruje na cukrzycę,
• ponad 60% populacji ma podwyższony poziom „złego” cholesterolu (LDL),
• ponad 50% społeczeństwa boryka się z nadwagą lub otyłością.

Profilaktyka, zamiast leczenia

Polska kardiologia i kardiochirurgia stoją dziś na najwyższym, światowym poziomie. Mamy dostęp do nowoczesnej diagnostyki i zaawansowanego leczenia. Dlaczego więc problem dalej występuje? Jak zauważa dr Mikołaj Cywoniuk, klucz tkwi w braku przestrzegania podstawowych zaleceń profilaktycznych. Jak wskazuje lekarz, ruch to najlepszy lek bez recepty:

„Dzisiaj w naszych zaleceniach kardiologicznych jasno i wyraźnie mówi się, że jednym z leków jest aktywność fizyczna. Czy to będzie jogging, czy to będzie chodzenie, czy to będzie spacer, czy to będzie rower, czy to będzie pływanie, każda forma aktywności fizycznej korzystnie wpływa na układ krążenia. […] Wpływ dobrotliwy aktywności fizycznej już jest od dawna zaakcentowany, ale niestety, wprowadzić go jest bardzo trudno.”

Obok codziennej dawki ruchu, równie istotnym elementem jest właściwe odżywianie i nawodnienie organizmu.

„Oprócz aktywności, odżywianie to następny problem. Trudno wdrożyć te podstawowe prozdrowotne nawyki. Widzimy, jak działają fast foody i ile kupujemy gotowych, słodzonych napojów. A wystarczy powiedzieć: pijmy wodę albo soki naturalne. Zmiana tych prostych nawyków na postępowanie prozdrowotne powoli wchodzi w nasze życie, ale musimy o tym ciągle mówić i to powielać.” – dodaje dr Cywoniuk.

Kiedy iść do lekarza i jakie badania wykonać?

Nadciśnienie, lekko podwyższony poziom cukru czy cholesterolu przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów. Jak wskazuje dr Mikołaj Cywoniuk, po poradę często przychodzimy za późno:

„Za późno zaczynamy się leczyć, kiedy nasz organizm jest już w jakiś sposób uszkodzony […] Dzisiaj mówimy o tym jasno: znacznie wcześniej wizyta u lekarza najczęściej pierwszego kontaktu, następnie diagnoza i leczenie. Nie czekaj z leczeniem, aż pojawią się powikłania narządowe.”

Aby zadbać o swoje zdrowie, pierwszym krokiem powinna być wizyta u lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej, który zleci podstawowy pakiet badań kontrolnych obejmujących m.in.: morfologię krwi i badanie moczu, poziom glukozy, lipidogram i jonogram, kreatyninę oraz inne badanie, jeżeli będzie uważał za stosowne.

Lekarz rodzinny skieruje pacjenta do odpowiednich specjalistów, którzy już go poprowadzą dalszą drogą i powiedzą, co należy robić, jak postępować i wydadzą zalecenia. – dodaje dr Cywoniuk.

Zadbaj o swoje serce… już dziś

W przypadający dziś (29 września) Światowy Dzień Serca warto zrobić pierwszy krok w stronę poprawy swojego zdrowia. Warto zacząć od małych kroków takich jak spacer, zdrowsze odżywianie, unikanie niepotrzebnego stresu oraz eliminacja używek.

„Pamiętajmy: dbajmy o swoje zdrowie psychiczne i fizyczne. Podstawowym czynnikiem korzystnym jest mądrze kontrolowana aktywność fizyczna oraz prawidłowe odżywianie. Bierzemy miękkie obuwie, wychodzimy na spacer, wsiadamy na rower. To naprawdę działa” – podsumowuje dr Cywoniuk.

O bezpłatnych programach profilaktycznych więcej można przeczytać na stronie Ministerstwa Zdrowia: https://www.gov.pl/web/zdrowie/bezplatne-programy-profilaktyczne

Materiał powstał we współpracy z dr Mikołajem Cywoniukiem – specjalistą od chorób wewnętrznych i medycyny sportowej.

Z okazji Światowego Dnia Serca składamy serdeczne podziękowania Kardiologom, Kardiochirurgom, Lekarzom Medycyny Ratunkowej, Anestezjologom, Pielęgniarkom i Pielęgniarzom Kardiologicznym, Ratownikom Medycznym, Fizjoterapeutom oraz wszystkim pracownikom ochrony zdrowia zaangażowanym w troskę o zdrowie i życie pacjentów.

Dziękujemy za Państwa wiedzę, doświadczenie, profesjonalizm i codzienną gotowość do niesienia pomocy. Życzymy, aby wykonywany zawód przynosił Państwu poczucie sensu i satysfakcję, a każdy dzień pracy był źródłem przekonania, że Państwa wiedza i obecność mają realne znaczenie dla drugiego człowieka.